منوی اصلی
بهترین متخصصین و مراکز مغزواعصاب و روان در تهران

متوتروکسات

Methotrexate Sodium

دارو شناسی

متوتروکسات برای درمان انواع خاص سرطان یا کنترل پسوریازیس وخیم یا آرتریت روماتوئید استفاده میشود که به دیگر درمان ها واکنشی نشان نداده اند
همچنین ممکن است از این دارو برای درمان آرتریت روماتوئید نوجوان استفاده شود
متوتروکسات به دسته ای از داروها به نام "آنتی بولیت ها" تعلق دارد.
این دارو رشد سلول های سرطانی را کُند و یا متوقف کرده و سیستم ایمنی را تقویت میکند
درمان زودهنگامآرتریت روماتوئید به همراه درمان های دیگر نظیر متوتروکسات کمک میکند تا آسیب های مفصلی پیش رو کاهش پیدا و عملکرد آن ها حفظ شود

پیش از مصرف

بارداری
متوتروکسات نباید در طول بارداری استفاده شود.ممکن است به جنین آسیب برساند.بسیار حائز اهمیت است که در هنگام و پس از درمان با این دارو از بارداری جلوگیری شود.
بنابراین مردان و زنان باید از روش های قابل اطمینان پیشگیری از بارداری مانند(کاندوم،قرص های ضدبارداری ) استفاده کنند.
لازم است که مردان به مدت 3 ماه پس از اتمام درمان به مصرف این دارو ادامه دهند.
زنان نیز حداقل باید به مدت 1 دوره قاعدگی پس از اتمام درمان به مصرف این دارو ادامه دهند.چنانچه باردار شدید فورا به پزشک خود اطلاع دهید
از آنجایی که این دارو از طریق پوست و ریه می تواند نفوذ کند و به جنین آسیب برساند بهتر است زنان باردار و زنان مشکوک به بارداری این دارو را در دست نگیرند و یا گرد بلند شده از این دارو را استنشاق نکنند

شیردهی
متوتروکسات به شیر مادر وارد میشود و ممکن است به نوزاد شیرخواره آسیب برساند.بنابراین شیردهی در هنگام مصرف این دارو توصیه نمی شود.
 

نحوه مصرف

پیش از آغاز به مصرف متوتروکسات دستورالعمل های روی پاکت محصول و یا نوشته شده توسط پزشک را به دقت بخوانید
اگر سوالی داشتید از پزشک یا داروساز خود بپرسید
متوتروکسات دارویی قوی است. دوز مصرف شما به عارضه پزشکی و چگونگی  پاسخ به درمان بستگی دارد.دوزهای مصرف مختلفی برای این دارو وجود دارد(مخصوصا برای درمان سرطان)
مصرف اشتباه این دارو ممکن است خطر عوارض جانبی خطرناک از جمله مرگ را افزایش دهد.بنابراین بسیار مهم است که شما دستورات پزشک خود را به دقت دنبال کنید.این دارو را طبق تجویز پزشک میل کنید.
برای درمان پسوریازیس یا آرتروز روماتیسمی این دارو را طبق تجویز پزشک میل کنید(معمولا یک بار در هفته).
ممکن است کسب نتیجه کامل از مصرف این دارو چندین ماه طول بکشد
اگر از شکل مایع این دارو استفاده میکنید به دقت دوز مصرف خود را با قاشق های اندازه گیری اندازه بگیرید.از قاشق های معمولی استفاده نکنید چرا که ممکن است به دوز دقیق مصرف خود دست پیدا نکنید.
دوز مصرف خود را بیش از آنچه پزشک تجویز کرده و در دفعات بیشتری مصرف نکنید.چرا که عارضه شما سریع تر بهبود پیدا نخواهد کرد و همچنین خطر عوارض جانبی نیز افزایش پیدا میکند
از آنجایی که این دارو از طریق پوست و ریه می تواند نفوذ کند و به جنین آسیب برساند بهتر است زنان باردار و زنان مشکوک به بارداری این دارو را در دست نگیرند و یا گرد بلند شده از این دارو را استنشاق نکنند
در هنگام مصرف این دارو مایعات فراوان بنوشید مگر اینکه پزشک جور دیگری تجویز کرده باشد.انجام این کار موجب میشود تا دارو از بدن خارج شده و از برخی عوارض جانبی اجتناب شود
 

اقدامات احتیاطی

پیش از مصرف متوتروکسات  در صورتی که نسبت به آن یا هرچیز دیگری حساسیت دارید مسئله را به پزشک خود اطلاع دهید
ممکن است متوتروکسات حاوی مواد غیرفعال باشد که میتوانند منجر به حساسیت و دیگر مشکلات گردد.
برای کسب جزئیات بیشتر راجع به این مساله با پزشک خود مشورت کنید.

پیش از مصرف متوتروکسات  با پزشک خود درباره سابقه پزشکی تان صحبت کنید.خصوصا:

  • بیماری کبدی
  • بیماری کلیوی
  • بیماری ریوی(مانند فیبروز ریوی)
  • مصرف الکل
  • سرکوب سیستم ایمنی
  • اختلالات مغز استخوان و گلبول های قرمز
  • بیماری معده و روده(مانند زخم معده)
  • هرگونه عفونت فعال(مانند آبله مرغان یا قرار گرفتن در معرض آن)
  • کمبود فولیک اسید


این دارو ممکن است احتمال بروز عفونت یا بدتر کردن آن را در شما افزایش دهد. بنابراین دست های خود را به منظور پیشگیری از سرایت عفونت به خوبی بشوئید.از تماس با افرادی که عفونت دارند و ممکن است آن را به دیگران نیز منتقل کنند(مانند آبله مرغان،آنفولانزا) اجتناب کنید.برای کسب اطلاعات بیشتر با پزشک خود مشورت نمائید

در هنگام مصرف این دارو از واکسیناسیون خودداری کنید و از تماس با اشخاصی که اخیرا واکسن زده اند(مانند واکسن آنفولانزا استنشاقی از طریق بینی) اجتناب بورزید

برای کاهش خطر بریدگی،کبودی یا آسیب با احتیاط از وسایل تیز مانند تیغ و ناخن گیر استفاده کنید و از اجام فعالیت هایی مانند ورزش خودداری کنید.
این دارو ممکن است موجب سرگیجه و خوابالودگی شود.مصرف الکل یا ماریجوانا میتواند موجب بدتر شدن این عارضه ها گردد.تا زمانی که این عوارض برطرف نشده و بینایی شما به حالت عادی برنگشته از رانندگی یا استفاده از ماشین آلات خودداری کنید.مصرف مشروبات الکلی را محدود کنید.چنانچه از ماریجوانا استفاده میکنید پزشک خود را مطلع سازید

پیش از جراحی به پزشک یا دندان پزشک خود راجع به محصولاتی که استفاده میکنید(از جمله داروهای با نسخه و بدون نسخه و داروهای گیاهی)و همچنین مصرف این دارو(متوتروکسات)صحبت کنید.

ممکن است این دارو شما را نسبت به نور خورشید حساس تر کند.زمان قرار گرفتن در معرض آفتاب را محدود سازید.از حمام آفتاب و سولاریوم خودداری کنید. در محیط های خارجی از ضد آفتاب و لباس های محافظ استفاده کنید
چنانچه آفتاب سوخته شده اید یا قرمزی و تاول پوستی پیش آمد فورا به پزشک خود اطلاع دهید
 

عوارض جانبی

ممکن است دچار عوارض جانبی زیر شوید:
•    حالت تهوع
•    استفراغ
•    درد معده
•    خوابالودگی
•    سرگیجه
اگر هرکدام از علائم بالا مداوم و یا بدتر شد پزشک خود را مطلع سازید

ممکن است دچار ریزش مو موقتی شوید.رشد عادی موها پس از اتمام درمان باز خواهد گشت
چنانچه پزشک شما متوتروکسات  را برایتان تجویز کرده باشد،به خاطر داشته باشید که پزشک منافع این دارو را بیش از خطر عوارض جانبی آن دانسته است
البته بسیاری از افرادی که این دارو را مصرف میکنند هیچگونه عوارض جانبی خطرناکی نخواهند داشت.

عوارض جانبی خطرناک
•    زخم های دهان
•    اسهال
•    علائم کم خونی(مانند خستگی غیرعادی،رنگ پریدگی)
•    علائم مشکلات کبدی(مانند ادرار تیره،حالت تهوع و استفراغ مداوم،درد معده و شکم،زرد شدن چشم و پوست)
•    به راحتی خونریزی کردن و کبود شدن
•    مدفوع تیره
•    بزرگ شدن غده های لنفاوی
•    استخوان درد
•    درد و بی رنگی غیرعادی پوست
•    علائم مشکلات کلیوی(مانند تغییر در میزان ادرار)
•    سرفه خشک
•    ضعف عضلانی
عوارض جانبی بسیار خطرناک
•    ضعف در یک قسمت از بدن
•    گرفتگی گردن
•    سردرد شدید
•    تغییر در بینایی
•    ضربان قلب نامنظم
•    تغییرات روحی و روانی
•    تشنج

این دارو ممکن است توانایی بدن شما را برای مبارزه با عفونت کاهش دهد.این مسئله شما را بیش از پیش در معرض عفونت های خطرناک قرار می دهد.اگر علائم عفونت در خود مشاهده کردید فورا با پزشک خود تماس بگیرید.از جمله:
•    تب
•    سردی کردن
•    زخم های مداوم گلو
•    سرفه

این دارو ممکن است بر تولید اسپرم، اثر بگذارد و این تاثیر ممکن است توانایی جنسی مردانه را کاهش دهد
واکنش های آلرژیک خطرناک این دارو نادر هستند.گرچه اگر هرگونه علائم واکنش آلرژیکی مشاهده کردید فورا با پزشک در میان بگذارید. مانند:
•    جوش
•    خارش
•    تورم(مخصوصا روی صورت،زبان و گلو)
•    سرگیجه شدید 
•    تنفس دشوار
 

تداخلات دارویی

تداخلات دارویی ممکن است عملکرد دارو را تغییر داده یا میزان خطر عوارض جانبی را افزایش دهند
این مسئله به معنی تداخل با تمام داروها نیست
فهرستی از تمام داروهایی که مصرف میکنید تهیه کنید(از جمله تمام داروهای با نسخه و بدون نسخه و همچنین داروهای گیاهی) و سپس آن را به پزشک خود نشان دهید
بدون اطلاع پزشک شروع به مصرف متوتروکسات نکنید یا مصرف آن را متوقف نکنید یا در دوز مصرفی آن تغییری ایجاد نکنید.
داروهایی که ممکن است با متوتروکسات تداخل داشته باشند:
•    acitretin
•    asparaginase
•    chloramphenicol
•    leflunomide
•    cisplatin
•    azathioprine
•    sulfasalazine
•    isotretinoin

•    probenecid
•    procarbazine
•    pyrimethamine
•    tetracyclines
•    داروهای سولفات
•    esomeprazole
•    omeprazole
•    pantoprazole


 

برای پرسیدن سوالات پزشکی خود، می توانید به ربات تلگرام هوشمند سبزوسالم مراجعه کرده و سوالات خود را از پزشکان متخصص بپرسید.
آدرس ربات تلگرام سبزوسالم:

https://t.me/askq_bot
درمان آرتروزدرمان روماتیسممتوتروکساتدرمان انواع سرطان
مقالات مرتبط
از پزشکان ما بپرس
سوالات خود را از پزشکان متخصص ما بپرسید

در صورت که سوال و یا مشکل پزشکی خاصی دارید به راحتی می توانید سوالات خود را از پزشکان متخصص ما بپرسید و به سرعت پاسخ تخصصی دریافت کنید. برای این منظور می توانید از ربات تلگرامی ما با نام @askq_bot استفاده کنیبد.

برای انتقال به ربات پرسش و پاسخ پزشکی کلیک کنید
عضویت در خبرنامه ثبت نام
ثبت نام شما با موفقیت انجام شد
در خبرنامه ما عضو بشید و دسترسی خودتون به اطلاعات جالب و جذاب رو راحت کنید. باقی کارها رو ما برای شما انجام میدیم. تنظیم خبرنامه خبرنامه سلامت خبرنامه مغز و اعصاب و روان خبرنامه زیبایی و تغذیه